Van Uçagında Kan Donduran Soru
Van ve Ercis'te neler oluyor? Deprem bölge insanlarını ve günlükhayatı nasıl etkiledi. Halk ne düsünüyor? Haber 7 editörü Ersin Çelik Van ve Ercis izlenimlerini aktarıyor…
Van uçagında kan donduran soru: Enkazdan hiç ses gelmiyorsa bırakıyor musunuz?
Van'ı sallayıp Ercis'i yıkan depremle birlikte Türkiye adeta bölgeye akmaya basladı. THY ve diger özel havayolu sirketlerinin ek seferlerinin yanı sıra çok sayıda özel uçagın kalktıgı Van'ın basından geçen felaketin izleri havaalanından görünüyor. Van, Mus, Agrı ve diger çevre illere uçan yolcuların çok büyük bölümü deprem yolcusu!
Kabin görevlilerinin “geçmis olsun” diyerek karsıladıgı Van'a kalkan ek sefer uçagının yolcuları arasında Kimse Yok Mu Dernegi'nin arama kurtarma ekibinin üçüncü kafilesi de vardı.
Kalkıstan hemen önce, yerine geçmekte olan genç bir kadının kurtarma ekibindeki bir görevliye yönelttigi soru duyanların kanını dondurdu adeta.
“Siz kurtarma ekibisiniz. Enkazdan hiç ses gelmeyince aramayı bırakıyor musunuz?” diye soran kadın Van yolunda umudunu yasatmak istiyordu. Aglamakla, rahatlamak arasındayken, kurtarma görevlisi gencin durumu kurtarmaya çalısan cevabıyla adeta yıkıldı: “Bir süre arama yapıldıktan sonra yasam belirtisi yoksa baska enkaza geçilebiliyor”
İstanbul'dan, enkaz altında kalan yakınını bulmaya giden genç kadın aglayarak, “Ya ses veremiyor, duyuramıyor ama yasıyorlarsa?” diyerek ikinci bir soru yöneltip cevabını beklemeden yerine geçti. Van'a iner inmez, sehir merkezine giden araç aramaya koyulan kadın bir gerçege daha dikkat çekti. Ferit Melen Havaalanı'ndan sehir merkezi ve depremin yıktıgı Ercis'e ulasmakta ciddi sıkıntı var.
6 KİLOMETRE YOL 30 TL!
Havaalanına inip de aracı olmayanların ilk tercihi olan ticari taksiler, insanların magduriyetini kısmen fırsata çevirmis durumda. 6 kilometre uzaklıktaki Van sehir merkezine 30 TL ücret isteyen taksicilerin Ercis tarifesi ise 250 TL. Konuyla ilgili serzeniste bulundugum bir görevli, “Taksimetre açtırın. O kadar para tutması imkansız. Ama bu magduriyeti paraya çevirenler oluyor.” dedikten sonra
17 Agustos depreminde Kocaeli'nde yasanan deprem simsarlarının Van'da da ortaya çıkmaya basladıgını anlattı. İddiası Van merkezde 0.5'lik suyun 1.5 TL'ye satıldıgı. 1999'da Kocaeli'nde 5 litrelik suyu 10 TL'ye satanlar tutuklanmıstı.
ÇADIR KAVGASI
Patnos minibüsüyle bir buçuk saate vardıgım Ercis'e iner inmez çadır kavgasına sahit oldum. Yol kenarına çekilmis kamyondan Kızılay çadırlarını kapma telasına düsen vatandasların bir bölümü daha sonra taslı kavgaya tutustu. Çogu depremin vurdugu köylerden gelen vatandaslar, ihtiyacı olan çadırlara bir an önce sahip olayım derken ortaya yagma manzarasını da koydular. Polis geldiginde ise kamyonda bir tane çadır kalmıstı ve 4 aile onun için tartısıyordu.
CEMAL AMCA'NIN ÇADIRINDA “112'YE ÇAY YARDIMI”
Ercis'e giris kavsagının kenarına kurulmus Kızılay çadırının dibinde bagdas kurup oturmus yaslı amcaya selam verip geçecektim ama o bırakmadı. “İçtigim çayı Allah'ın selamı gibi ortak edelim” deyince durup kaldım. Bir an önce evlerin yıkıldıgı Ercis merkeze varmak isterken adının Cemal oldugunu ögrendigim bu misafirperver depremzde amcayı geri çevirmek büyük terbiyesizlik olacaktı.
Esinin getirdigi çayı kıtlama sekerle yudumlarken, tek katlı evi yıkılan Cemal amca anlatmaya basladı: “Gölcük depreminde İzmit'te 15 katlı bir binadaydım. O 45 saniye sürdü ama ben bunu daha sarsıcı hissettim. Yerin altı üzerine gelecek sandım. Allah bilir 10 saniye daha sürse tüm Van basımıza yıkılırdı.”
Biri kız iki büyük çocugunun İstanbul ve İzmir'de Tıp okudugunu, ufak ogullarıyla Ercis'te yasadıklarını anlatan Cemal amcanın, 112 ambulansının çadırın önünde durmasıyla “hanım bardak getir” demesi bir oldu. Saglık ekibi gerçekten de çay içmeye gelmisti. Ama ortada bir davet yoktu. Sırnak'ta görevli olan ve depremle Ercis'e gelen ilk yardım görevlilerinin dünden beri bogazlarından bir bardak suyu zor geçirmisler. Bizi çay içerken görünce de durmuslar. Cemal amcanın derdi ise çayını paylasmaktı zaten. Onlar sanki hiç deprem olmamısçasına hal hatır sorgulamasından sonra koyu bir sohbete koyulurken ben yıkım merkezinin yolunu tuttum.
ERCİS'E NE OLMUS?
Daha önce Ercis'te görev yapan bir polis memuru, “Ercis'e neler olmus!
Kerpiç evlerin çökmesi normal ama yıkılan binaların çogu sonradan yapıldı.” diyordu yanındaki arkadasına. Ercis'te en fazla dikkat çekilen nokta da bu zaten. Son yıllarda yapılan çok katlı yeni binaların yıkılmayanları ise kullanılamayacak halde. Bir çogunun duvarları patlamıs. Ama diger taraftan yıkılanlardan daha devasa olan bazı binaların camı dahi kırılmamıs. Bu karsılastırma ise yıkılan binaların yapımında kullanılan malzemeyi akıllara getiriyor.
KENDİ CANLARINDAN ÇALMISLAR
Binası sapa saglam olan bir Ercislinin kıyası ise çok çarpıcı:
“Yıkılanların kolonlarına baktım 6 demir var. Biz ise 10- 12 demir koyduk. Kullanılan beton da kum gibi… Farkında degiller kendi canlarından da çalmıslar.”
HALKIN ÖNCELİGİ ENKAZDAN CANLI ÇIKMASI
Ercis'e yardımların ulasması ikinci gün çok büyük oranda hallolmus durumda. Çadır kentlerin kurulmasıyla koordinasyon sıkıntısı da asılma asamasında. Zaten Ercis'te ilk iki günde barınma ve yiyecek halk tarafından çok ön planda tutulmuyor. İlçe halkı, yıkılan binaların enkazından canlı çıkarmanın havliyle kurtarma ekiplerine yardımcı olmaya çalısıyor. Enkazlardan yaralı kurtarılanlar hem halka hem de ekiplere büyük moral oluyor. 32 saat sonra enkazdan canlı çıkarılan 24 yasındaki Murat Saglam'ın alkıslarla ambulansa bindirilmesi hemen kulaktan kulaga yayıldı.
PREFABRİK KONUT YAPILSA
Van ve Ercis'te bundan sonraki günler çok önemli. Çünkü gözler havanın sıcaklıgında. Gece yarısından sonra Van'da sıcaklık 0 dereceye düstü ve Meteoroloji Salıdan sonra kar beklendigini açıkladı. İlk iki geceyi battaniyelere sarılarak, yakılan atesin etrafında geçiren halk, Kızılay çadırlarının kendilerini soguktan koruyamayacagının bilincinde. Prefabrik konutların kurulması gerektigine dikkat çekiliyor.
ERCİS YARDIM SEFERBERLİGİNİN FARKINDA
Ercisliler Türki halkının kendileri için seferber oldugunun farkında.
Gençler sosyal medyada düzenlenen kampanyaları büyük ilgiyle dinleyip, tesekkür ediyor. Gelen yardımları gören ve düzenlenen kampanyalardan haberdar olan Ercislilere, Basbakan Erdogan, bakanlar, Kemal Kılıçdaroglu ve Mustafa Sarıgül'ün sıcagı sıcagına gelmesi de moral olmus. Ertugrul Özkök, Sedat Ergin, Ali Kırca, Ahmet Hakan Coskun, Enis Berberoglu, Can Dündar ve Cüneyt Özdemir gibi ekranların tanınan ünlü gazeteciler ilçe halkını ilgi odagı.
25.10.2011
Ersin Çelik / Haber 7