Kaddafi Bitti: Yeni ´İç Savaş´ Suriye´de Mi?

22 Subat'ta, “Bitti Muammer, gerçekten bitti!” diye yazmıstım. Bitmesi için altı ay geçmesi gerekiyormus, daha erken sonuçlanacagını tahmin etmistik. Albay Muammer Kaddafi direndi, tahminlerden daha zorlu çıktı, hâlâ direnmeye çalısıyor.
Ama bitti… Kaç ay sürerse sürsün bitecegi belliydi. Bazıları üç hafta, bazıları iki ay, bazıları altı ay direndi, bazıları saldırıya ugrayıp yandı. Ama “Ortadogu tipi” liderler için kesin bir son var, bu belli artık. Ne kadar direnirlerse dirensinler bu “son”dan kaçamıyorlar.
Saddam Hüseyin'le baslatalım süreci. Bayram sabahı idam edildi. Ülkesini mahvetti, bu cografyaya çok acı çektirdi. Onu ezmek için harekete geçenler ise bize, tarihimize, cografyamıza yüzyıllarca unutulmayacak yıkımlar getirdi.
Muhalifler Trablus'a girip Kaddafi'nin iki oglunu tutuklayınca aklıma Saddam'ın sonu geldi. Bayram yaklasıyordu. Bu bayram sabahı da bir liderin idamıyla karsılasabilir miydik? Ya da Kaddafi'nin öldürülüs haberini alır mıydık?
Bu topraklarda semboller önemli. İntikam alanlar bütün degerleri, sembolleri, kutsalları intikamlarına aracı yaparlar. Din üzerinden, mezhep üzerinden, kimlik üzerinden kabile savasları, çıkar savasları yaparlar ve bunlar çogu zaman adalet savası olur. “Bitti Muammer” derken sunları eklemistik:
Osmanlı sonrası denetim altına alınan, İkinci Dünya Savası sonrası güncellenip garnizon devletçiklere dönüstürülen, Batı'nın yüzyıllık kaynak ihtiyacına göre dizayn edilen, bölgesel dinamiklerin ezilmesi üzerine kurgulanan sistem çöküyor. Çöken ister Mübarek, İster Bin Ali, isterse Kaddafi olsun, çökecekler ister diktatörler isterse monarsiler olsun yüzyıllık bir sistem gidiyor. Yerine ne konulacak, nasıl bir güç dengesi sekillenecek, Batı-bölge iliskileri nasıl tanımlanacak, hangi güçler ve aktörler devreye girecek bilinmiyor. Bilenlerin, degisimi yönetmeye kalkısanların basarıp basaramayacagı da bilinmiyor. Tunus'taki degisimden bu yana, bölge insanları için özgürlük rüzgarını, sistemi insa edenlerinse degisimi yönetme çabasını izliyoruz.
Bölgede en güçlü Arap devletinin basındaki isim giderken, en uzun ömürlü tek adam Kaddafi giderken, bugün degisime destek veriyor görünen rejimlerin de bir gün aynı sekilde gidecegi hesaplanmalı.
Aktörlerin ya da rejimlerin gücü artık güvence degil. ABD dostları paçavra gibi fırlatılıp atılıyor. İsrail'in güvenlik çıkarlarına hizmet edenler bile çöküyor. Öyleyse İsrail öncelikli düsünmek de artık iktidar güvencesi vermiyor. Yanlıs hesap yapanlar, kendi ülkelerine, halklarına dayanmayanlar, ABD, AB ya da İsrail'le is tutunca iktidar garanti sananlar gidiyor.
Önceki gece muhalifler Trablus'a girdi, Albay Muammer için tarihin sonu geldi. O artık, sakinleri hızla artan, diktatörler mezarlıgına gidecek. Hiçbir güç onu korumayacak. Onlarca yıl para akıttıgı Afrika ülkeleri, son birkaç yıldır iliskilerini düzelttigi ABD ve İngiltere korumayacak. Hiçbir güç, Kaddafi üzerinden hesap yapmayacak. O artık para etmiyor, daha karlı yatırım alanları var.
Bu ülke, böyle bir yıkımı yasamamalıydı. Altı ay süren iç savas, ölümler, ve yüz milyarlarca dolarlık zarar… Liman'da baglı duran savas gemilerini bile bombalayıp yok ettiler. Hava Kuvvetleri'ni yok ettiler. Ordu yeniden kurulacak.. Donanma, hava kuvvetleri yeniden kurulacak… Yüz milyarlarca dolarlık askeri harcama yapılacak. Sehirler, fabrikalar yeniden kuruyacak, kaç yüz milyar dolar harcanacak?
Kan dökülmeden, ülke yıkıma ugratılmadan aynı sonuç alınamaz mıydı? Bence alınırdı, özellikle yapılmadı. Askeri müdahale kârlı bir yatırım, dev ihaleler alınacak, pasta paylasılacak, ülke yıkılacak ki yeniden yapılabilsin.
Kan mı dökülmüs? Kimin umurunda!
Evet, “Ortadogu tipi” bir lider daha oyundan çıkarıldı. Bundan sonra dünya, uluslararası kamuoyu Suriye'ye yogunlasacak. Libya'da “basarı” kazanan NATO ya da Fransa, aynı modeli Suriye'ye uygulamanın arayısına girecek. Tunus ve Mısır farklı oldu, Libya daha farklı ve sasırtıcı biçimde zor oldu. Suriye hepsinden daha zor, daha uzun süreli, daha yıkıcı, bölgesel etkileri fazla olacak..
Artık gözler Suriye'de..