Video ve iletisim teknolojilerini insan hakları mücadelesinde önemli bir araç olarak degerlendiren WITNESS, 47 ülkede 140 ortaga sahip bir örgüt. Ortaklarına, hak ihlalleriyle ilgili belgesel hazırlanması konusunda egitim ve teknik destek sunuyor.
İnsan hakları mücadelesinin önemli araçlarından biri de belgesel filmler. Merkezi New York?ta bulunan WITNESS, bu konuda çalısmalar yürüten bir örgüt. WITNESS, hak ihlalleriyle ilgili belgesel hazırlanması konusunda hem egitim, hem teknik ekipman, hem de dagıtım destegi sunuyor…
Hak ihlallerine karsı ?video?
New York?ta faaliyet gösteren WITNESS, video ve diger iletisim teknolojilerini insan hakları mücadelesinin yürütülmesinde önemli bir araç olarak degerlendiren bir örgüttür.
Sivil örgütler ve eylemcilerle ortak çalısan WITNESS, mahkemelerde ve Birlesmis Milletler?de kanıt, kamu egitimi ya da baskı olusturma aracı olarak videonun kullanılması konusunda egitim vermektedir. Ayrıca WITNESS, hazırladıgı video filmlerini medya ve internet aracılıgıyla dagıtarak amaçları konusunda uluslararası bir izleyici kitlesini harekete geçirmekte ve yerel örgütlerin, çalısmalarını genis bir alana yaymalarını saglamaktadır.
47 ülkede 140 ortak
WITNESS, 2001 itibariyle 47 ülkede 140 ortaga sahip bir örgüttür; bu ortaklar insan hakları mücadelesinde video teknolojisinin kullanılmasını faydalı bulan sivil toplum kurulusları (STK) ve bireylerden olusmaktadır.
Bu ortakların içinde iskence, siyasal haklar ve polis siddeti alanlarında çalısanların yanı sıra kadın ve çocuk hakları, ırkların esitligi ve sosyal haklar konularında çalısanlar da bulunmaktadır. WITNESS özel bir etnik ve cografi alana baglı olmaksızın hak ihlalleri ile ilgili kampanyalar düzenleyen çesitli topluluklarla çalısmaktadır.
Ortaklar, saglıksız kosullarda düsük ücretle isçi çalıstırılan is yerleri, Afrika?daki çocuk askerler, fahiselige zorlanan genç kadınlar, psikiyatri tesislerindeki kosullar, savas suçları ve diger birçok konuda video çekimleri yapmıstır.
Kadın ticaretine karsı ?Küresel Eylem Agı?
WITNESS çatısı altındaki Global Survival Network (Küresel Yasam Savası Agı) tarafından hazırlanan ve eski Sovyetler Birligi?nde kadınların pazarlanmasını konu alan çekimler, birçok farklı yerde kullanılmıstır.
Küresel Yasam Savası Agı?nın 1998?de Ukrayna?dan İsrail?e kadın ticareti üzerine hazırladıgı çekimlerin, ABC?de çok izlenen programlar kusagında yayınlanmasının ardından hükümet düzeyinde konuyla ilgili önlemler alınmıstır. Bu arastırma üzerine New York Times?da çıkan bir yazının etkisiyle eski Baskan Clinton, ?Genel Emir? yayınlatarak, özellikle kadın ticareti üzerine yogunlasmıs ve kadınlara yönelik siddete karsı savasmak için bütçeden yüksek bir pay ayırmıstır.
Küresel Yasam Savası Agı yine kadın ticareti konusunda toplumun bilinçlendirilmesi için önemli bir rol oynayan ?Alındı-Satıldı? adlı bir belgesel hazırlamıstır. Rusça ve İngilizce hazırlanan film, dagıtıma verilmis, dünya çapında 2000 örgütte gösterilmis ve ayrıca Amerika Birlesik Devletleri (ABD) Devlet Bakanlıgı, Adalet Bakanlıgı, INS ve dünya çapında konsolosluk ve büyükelçiliklerde egitim aracı olarak kullanılmıstır.
Savas sırasında islenen insan hakları suçları
Mayıs 1999?da, barıs görüsmeleri yapılmadan önce, WITNESS çalısanları, dört Kosovalı Arnavut?a insan hakları ihlalleri ile ilgili bir belgesel hazırlama konusunda egitim verdi. Böylece tanıklarla röportajlar yapıldı ve savas sırasında islenen insan hakları suçları hakkında bilgi toplandı. Çekimler eski Yugoslavya adına Uluslararası Savas Suçları Mahkemesi?ne gönderildi ve haber ajansları ile belgesel film yapımcılarına verildi.
1990?lı yıllar boyunca, baska bir WITNESS ortagı olan Mental Disability Rights International-MDRI (Uluslararası Zihinsel Engelli Hakları Örgütü), çalıstıgı her ülkedeki yerel eylemcilerle isbirligi yaparak, eski Sovyetler Birligi?ndeki akıl hastanelerinde yasanan ihlalleri belgelemistir. MDRI tüm dünyadan gelen çekimleri, yerel mahkemeler izniyle, televizyon haberlerinde tartısmalar yaratmak ve hukuk ya da politika alanındaki yetkilileri etkilemek için kullanmıstır.
Üye olmak için?
WITNESS üyesi olmak isteyen örgüt ya da bireylerden, örgütün New York bürosuna basvuru yapmaları talep edilmektedir. Üye adayları WITNESS?la temasa geçerek basvuru formu edinebilir ya da WITNESS?ın web sitesinden de basvuru yapabilirler.
Adaylar, üzerinde çalıstıkları konularda, video ekipmanları üzerine tecrübeleri ve video-iletisim teknolojisini kullanarak çalısmalarını nasıl genisletecekleri konunda birkaç soruyu cevaplandırmalıdırlar. Basvurular farklı sekillerde degerlendirilir. Basvuruları gözden geçirirken, WITNESS çalısanları basvuranın önerisini, taahhüt düzeyini degerlendirip referanslarını gözden geçirirler.
Üç farklı hizmet
Her adayın farklı özelliklerini degerlendiren WITNESS, ortakları için üç farklı hizmet saglar. İlk olarak ya New York bürosunda ya da ortagın bürosunda egitim ve teknik hizmetler saglanır. Kullanım rehberi ve videodan olusan egitim bilgileri Fransızca, İngilizce ve İspanyolca olarak hazırlanmıstır.
İlk egitim malzemesi, ekipmanın nasıl kullanılacagıyla ilgili temel bilgileri kapsar. Yakın zamanda olusturulmus daha ileri bir egitim malzemesi seti (?Degisim için Video: Eylemcinin Kitapçık ve Videosu İçin Pratik Rehber), örgütlere kısa film, belgesel-kanıt, haber malzemesi, Birlesmis Milletler (BM) anlasmalı örgütlerde gösterilebilecek film veya internette yayınlanabilecek görüntülerin çekimlerinin nasıl yapılması gerektigini ögretmektedir.
İkinci olarak, WITNESS hazırlanacak filmin tarz ve içerigi hakkında önerilerde bulunarak, kaydedilmis görüntülerin etkisini en genis alana yayabilmek için gerekli olan bilgiyi vermektedir.
Son olarak, WITNESS tamamlanmıs video filmlerin kurgulanması için post prodüksiyon olanakları sunmakta ve daha sonra da bunların tüm dünyaya dagıtımına yardım etmektedir.
İnternette ?insan hakları için acil eylem?
WITNESS?ın internet üzerinden yayın yapan aylık ?Haklar Alarmı? girisimi, dikkat çekicidir. 2000 Mart?ında baslatılan bu girisimde, WITNESS tarafından çekilen belgeseller internet üzerinden yayınlanarak, izleyicilerin yerel ve uluslararası alanda farklı insan hakları ihlalleri hakkında bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır.
Bu yapımlar insan hakları mücadelesine genis bir katılımı desteklemek için yenilikçi bir yöntemdir. Her, ?Haklar Alarmı?, genellikle 10 dakikadan kısa bir video film belgeseli, sözel bir giris, arka plandaki bilgi, diger sitelere baglantılar ve internet kullanıcısının ortak örgütün çalısmasına katılabilmesini saglayan ?acil eylem? bölümünü içermektedir. Bu yapımlar http://www.witness.org sitesinde izlenebilir.
Ayrıca video filmlerinin sunumunda ünlü isimler görev almaktadır. Örgütün yapımlarını destekleyenler arasında Susan Sarandon, Tim Robbins, Winona Ryder, Lou Reed ve Angelique Kidjo bulunuyor.
Bu video filmler Dave Matthews, Laurie Anderson, Philip Glass, Micheal Stipe ve Peter Gabriel gibi sanatçıların müzikleriyle de desteklenmektedir. ?Haklar Alarmı? yapımları her gün 40 bine yakın ziyaretçi tarafından izlenmektedir.
İnsan hakları eylemcilerine video ekipmanı saglayan ve onlara video-iletisim teknolojilerini çalısmalarında nasıl etkili bir sekilde kullanacaklarını ögreten WITNESS, insan hakları alanında önemli bir boslugu dolduruyor.
* ayrıntılı bilgi için:
[email protected] adresine basvurabilir ya da http://www.witness.org adresini ziyaret edebilirsiniz?
Çigdem ÖZTÜRK
New york – BİA Haber Merkezi
29 Mart 2003, Cumartesi
Kaynak : Bianet